Print Hoog contrast Lees voor

Het Stadsarchief is voor bezoekers (op afspraak) geopend op:

Maandag van 9.00 - 16.00 uur

Dinsdag van 9.00 - 16.00 uur

Donderdag van 9.00 - 16.00 uur

Wilt u het Stadsarchief bezoeken? Maak dan eerst een afspraak. Meer informatie over het raadplegen van archiefstukken vindt u onder 'archief raadplegen'.

Detail Archief

Detail Archief

Nummer02
NaamRechterlijk archief en Weeskamer Zoetermeer, 1567 - 1811
Periode1567-1811
AantekeningenDe dingboeken, registers van schepenakten en de nummers 75a, 76 en 93 zijn digitaal beschikbaar. Klik in de 'hele toegang' op de beschrijving van een bestanddeel om de scans te raadplegen. Op www.allezoetermeerders.nl is een index van de in de dingboeken en registers schepenakten genoemde namen te vinden.

  •  Organisatie
    • Een uitgebreide inleiding over de organisatie van het plaatselijke bestuur en de lotgevallen van de archieven is opgenomen in: Inventaris van de archieven van het plaatselijk bestuur van Zoetermeer 1544-1813 (Zoetermeer 1995).

      De schout – vaak voor langere tijd – en de zeven schepenen – telkens voor een jaar – werden benoemd door de ambachtsheer van Zoetermeer. Dit college had in grote lijnen de volgende taken:

      • rechtspraak in kleinere zaken, meestal financiële vorderingen betreffende
      • boedelbeheer bij failissementen
      • sluiting van huwelijken


      Daarnaast fungeerden de schout en telkens twee schepenen als registratieplek voor een veelheid aan zaken, min of meer te vergelijken met een notaris. De belangrijkste daarvan waren registratie van verkopen van onroerende goederen, waarvoor je alleen bij schout en schepenen terecht kon en de registratie van hypotheken. Verder werden ten overstaan van schout en schepenen in het openbaar boedels verkocht, kon je er terecht voor een testament en ook voor volmachten, borgtochten en voogdij. In de Franse Tijd (vanaf 1795) heetten schout en schepenen enige jaren “college van civiele justitie”.

      Op 28 februari 1811 werd de “schepenbank” ontbonden, waarmee een einde kwam aan de rechtspraak op lokaal niveau. De andere taken werden overgelaten aan de burgers zelf, die daarvoor bij de notaris of bij de burgerlijke stand terecht konden.

      Schout en weesmannen werden eveneens door de ambachtsheer benoemd, en hielden toezicht op het beheer van goederen van wezen. Bij ontbreken van voogden, regelden zij eventueel de voogdij. Tot 1643 hadden Zoetermeer en Zegwaart een gezamenlijke “weeskamer”. In dat jaar werd de administratie gescheiden

  •  Archief en inventarisatie
    • Zowel uit 1643 als uit 1811 zijn inventarissen van de archieven bewaard gebleven (Archief Pl. Bestuur Zoetermeer nr. 107 en Rechterlijk archief Zoetermeer nr. 4). Daaruit blijkt dat in de loop der jaren vele archivalia verloren zijn gegaan. Opmerkelijk zijn de grote verliezen sinds 1811, omdat de archieven toen immers aan de zorgen van het Rijk zijn toevertrouwd. In de hier volgende nieuwe inventaris zijn op daarvoor in aanmerking komende plaatsen verwijzingen naar de oude inventarissen opgenomen.

      In 1926 zijn de toen aanwezige archieven geïnventariseerd door J.C. van Es. Zijn indeling was als volgt:

      Nrs. 1-140      Rechterlijk archief

      Nrs. 141-164  Weeskamer

      Nrs. 165-171  De secretaris als zaakwaarnemer.

      In 1994 werden de vanouds als Rechterlijk archief bekend staande archivalia door het Rijksarchief in Zuid-Holland aan het Gemeentearchief Zoetermeer in bewaring gegeven. Hierbij bevond zich ook het archief van schout en weesmannen, ook wel de Weeskamer genoemd.

      Vanwege de vaak summiere omschrijvingen, de aanvullingen en nieuwe inzichten over archiefvorming en ordening, zijn de archieven in 1998/99 “volgens de regels der kunst” opnieuw geordend en beschreven. Daarbij is de oude nummering gehandhaafd. De nummers 1-140 en 165-171 zijn opgenomen in het archief van schout en schepenen, de nummers 141-164 in het archief van schout en weesmannen. Hoewel er iets voor te zeggen zou zijn om het archief van de weeskamer tot 1643 met dat van Zegwaart samen te voegen (er was immers maar één gezamenlijk college) is hier vanaf gezien. De papieren zijn blijkbaar al in de 17e eeuw gescheiden.

      Aan het archief zijn de volgende stukken toegevoegd:

      - “Voorwaarden en aangiften van koop” 1721-1749 werden ooit aangetroffen in het rechterlijk archief van Hazerswoude

      - Bijlagen van de dingboeken (processtukken 1736-1794) werden aangetroffen in het rechterlijk archief van Zoeterwoude nr. 121 en in 1997 door de gemeentearchivaris van Leiden overgedragen aan Zoetermeer

      - Transportakten betreffende de Driemanspolder 1675-1779 werden aangetroffen in het rechterlijk archief van Stompwijk 124-125 en in 1998 door de Algemene Rijksarchivaris in bewaring gegeven aan Zoetermeer.

      In 1995 werd een lijst van akten, behorende bij de “scabinale protocollen”, aangekocht bij een antiquariaat.

      Een enkele keer heeft de dorpssecretaris die de boeken bijhield, ons een persoonlijke noot nagelaten. In het dingboek van 1600 schrijft Abraham Jansz van Altena voorin: “esto providens et noscete ipsum”. Dat schrijft hij ook in de transportregisters van 1597, 1601 en 1607. In dat van 1597 meldt hij bovendien: “lex suprema salus populi” en in 1601 en 1607: “Altena – wacht u”. Zijn opvolger Dominicus Doessen schrijft steeds voorin de transportregisters 1609-1621: “dueren verwint”.

      In het “weesbouck” uit ca. 1600 komt de volgende tekst op het schutblad voor: “Als den oppersten Jupyter in ‘t hoogste geseten is met sijn donder en blixxum ons comt connogeren cloeck, wat can Pluto ervelus boreas ons deren oock. J. Duvenvoorden, admerael en houtvester”.

      Het archief is in 2001 geïnventariseerd door Ronald Grootveld.

  •  Corcordans van veranderde nummers
    • vervallen

      5                      heeft nooit bestaan

      69                    opgenomen in 59

      75                    opgenomen bij 61

      83                    opgenomen bij 61

      84-93               samengevoegd onder 93

      99                    opgenomen in 97

      132                  opgenomen bij 75a

      148                  opgenomen in 149

      172                  opgenomen bij 98

      176                  opgenomen bij 31a

      177                  opgenomen bij 31b

       

      nieuw

      a/b-nrs.            deze komen in het algemeen uit hetzelfde nummer maar vergden een afzonderlijke omschrijving

      75a                  komt uit RA Hazerswoude

      172-178           komen uit RA Zoeterwoude 121

      179-180           komen uit RA Stompwijk 124-125

      lijst in 81          is aangekocht

  •  Index op persoonsnamen in de inventaris
    • Index op persoonsnamen in de inventaris 

      Naam                                                                                              blz.

      Patroniemen 1584-1700

      ambachtsheer van Zoetermeer                                                      17

      ambachtsheer van Ztm en Zw                                                       17

      ambachtsvrouwe van Zegwaart                                                     10

      Aeltgen Willems                                                                              10

      Abraham van                                        Altena                                6

      Adriaen de                                            Hertogh                              19

      Adryaen Adryaensz de                         Bruyn                                 18

      Aerien Aeriensz de                               Bruyn                                 18

      Adriaen Adriaensz Oom Aryens                                                     5

      Adriaen Aelbrechtsz                             Schaep                              17

      Adriaen Allertsz                                                                               17

      Adriaen Dirck Joosten                          Speerruyter                       5

      Adriaen Dirck Joosten                                                                    5

      Adriaen Gerritsz                                   Outshoren                          5

      Adriaen Hendricxsz                              Brouckhoven                     19

      Aryen Henricxsz                                   Leeu                                   18

      Adriaen Jacobs jonge                           Clos                                   17

      Aryen Jansz                                         Snijder                               6

      Adryaen Claesz, Delfshaven                                                          6

      Adriaen Claesz                                     Jongens                             18

      Adriaen Cornelisz                                                                            5

      Adriaen Mandirxz                                                                            17

      Adryaen Pieters                                                                              11

      Adriaen Simons                                                                              17

      Adriaen Vrancken                                                                           18

      Adriaen Wolfertsz                                                                           17

      Allert Pier Jansz                                                                              18

      Allert Pietersz                                                                                  17

      Andryes Aryensz                                                                            17

      Antonis Henricxsz                                                                           5

      Arent Neel Haerten                                                                         10

      Ariaentge Jorisse van der                    Does                                  11

      Dirck Jorisse van der                           Does                                  11

      Dirck Cornelis Hillebrantsz                                                             5

      Dirck Lenaertsz                                    Roen                                  5

      Dirck Maertsz                                       Krackeeltgen                     17

      Dirck Willemsz                                                                                5

      Fop Cornelisz                                                                                  17

      Gerrit Huygen                                       Timmerman                       19

      Gerrit Jacobsz van                               Vliet                                    11

      Gerrit Jansz, Mijdrecht                                                                   6

      Gerrit Willems alias                              Backer                               11

      Gijsbert Cornelisz                                                                            17

      Henrick Jan Woutersz                                                                    18

      Henrick Jansz                                      Backer                               10

      Huych Adriaensz                                  Clos                                   5

      Huych Adriaensz                                  Coppert (Maasland)          10

      Huygen Cornelisz van den                   Bos                                    19

      Inge Jacobsz                                                                                   17

      Inge Jans                                                                                        18

      Jan Adriaensz                                       Backer (Benthuizen)         10

      Jan Allertsz                                                                                     5

      Jan Dircksz                                          Bovenwater                       5

      Jan Gabrielsz                                                                                  10

      Jan Claesz Roel                                                                              5

      Jan Claesz                                                                                      18

      Jan Pietersz                                          Neeff                                 17

      Jan Pietersz                                          Neeff                                 10

      Jannitgen mr. Claes, Rotterdam                                                    5

      Jasper Lenaertsz                                                                            1718

      Johan van                                             Duijnen                              11

      Joost Andries Dirxsz                                                                       17

      Joost Janssen                                      Pols                                    18

      Christoffel Dircksz van                         Nieuwenhoven                  10

      Claes Dircksz                                       Backer (Gouda)                10

      Claes Jorisse van der                           Does                                  11

      Claes Pieter Govertsz                                                                     6

      Claes Pieter Huybertsz                                                                   17

      Claes Symonsz                                                                               5

      Cornelis Adriaensz                               Coock                                5

      Cornelis Dirck Dielofsz                                                                   5

      Cornelis Jacob Meesz                                                                    5

      Cornelis Jans van der                          Clau                                   19

      Cornelis Jans van der                          Clau                                   11

      Cornelis Lenaertsz                                Tas                                     17

      Cornelis Lenaertsz 't                             Hontgen                             18

      Cornelis Neel Henricxsz                                                                 5

      Cornelis Pouwels de                             Wilde                                  10

      Cornelis Simons jonge                         Loos                                   17

      Cornelis Simons                                                                              17

      Lenaert Adriaensz                                Clover                                18

      Lenaert Cornelisz                                 Tas                                     5

      Lenaert Dirck Jannen                                                                     17

      Lenaert Gerritsz                                                                              5

      Leendert Pietersz                                 Floryskint                           10

      Lijsabet                                                                                            11

      Louris Cornelisz ‘t                                 Mannetgen                        10

      Louris Joosten                                      Zuijl(en)                              17

      Maerten Huygen                                                                             17

      Maerten Pietersz                                                                             5

      Maerten Pietersz                                                                             5

      Maertgen Adriaens                                                                         18

      Maertgen Dirck Joosten                                                                 18

      Maertje Claes                                       Straets                               19

      Marck Dirxz                                                                                    17

      Maritgen Jans                                                                                 10

      Mathees Gerritsz                                  Vogelaer                            17

      Mattheus Adamsz                                                                           6

      Meyne…                                                                                         18

      Pieter Cornelisz Fop                                                                       17

      Pieter Gerritsz                                      Stompwijck                        10

      Pieter Jansz                                                                                    18

      Pieter Jansz                                          Outshoorn                          6

      Roeckje Claes                                                                                10

      Steven Stoffelsz van den                     Elshorst                              18

      Symon Alewijnsz                                                                            5

      Symon Claes                                                                                  17

      Symon Jans                                                                                    17

      Vranck Willemsz                                                                             17

       

       

      Familienamen  1584 – 1700

      Abraham van                                        Altena                                6

      Gerrit Willems alias                              Backer                               11

      Henrick Jansz                                      Backer                               10

      Jan Adriaensz                                       Backer (Benthuizen)         10

      Claes Dircksz                                       Backer (Gouda)                10

      .. van den                                              Bos                                    6

      Huygen Cornelisz van den                   Bos                                    19

      Jan Dircksz                                          Bovenwater                       5

      Adriaen Hendricxsz                              Brouckhoven                     19

      Adryaen Adryaensz de                         Bruyn                                 18

      Aerien Aeriensz de                               Bruyn                                 18

      Ariaentge Jorisse van der                    Does                                  11

      Claes Jorisse van der                           Does                                  11

      Dirck Jorisse van der                           Does                                  11

      Johan van                                             Duijnen                              11

      Steven Stoffelsz van den                     Elshorst                              18

      Leendert Pietersz                                 Floryskint                           10

      Adriaen de                                            Hertogh                              19

      Cornelis Lenaertsz 't                             Hontgen                             18

      Adriaen Claesz                                     Jongens                             18

      Cornelis Jans van der                          Clau                                   11,19

      Adriaen Jacobs jonge                           Clos                                   17

      Huych Adriaensz                                  Clos                                   5

      Lenaert Adriaensz                                Clover                                1718

      Cornelis Adriaensz                               Coock                                5

      Huych Adriaensz                                  Coppert (Maasland)          10

      Dirck Maertsz                                       Krackeeltgen                     17

      Aryen Henricxsz                                   Leeu                                   18

      Cornelis Simons jonge                         Loos                                   17

      Louris Cornelisz ‘t                                 Mannetgen                        10

      Jan Pietersz                                          Neeff                                 17

      Jan Pietersz                                          Neeff                                 10

      Christoffel Dircksz van                         Nieuwenhoven                  10

      Pieter Jansz                                          Outshoorn                          6

      Adriaen Gerritsz                                   Outshoren                          5

      Joost Janssen                                      Pols                                    18

      ..                                                            Rockeveen                        6

      Dirck Lenaertsz                                    Roen                                  5

      Adriaen Aelbrechtsz                             Schaep                              17

      Aryen Jansz                                         Snijder                               6

      Adriaen Dirck Joosten                          Speerruyter                       5

      Pieter Gerritsz                                      Stompwijck                        10

      Maertje Claes                                       Straets                               19

      Cornelis Lenaertsz                                Tas                                     17

      Lenaert Cornelisz                                 Tas                                     5

      Gerrit Huygen                                       Timmerman                       19

      Gerrit Jacobsz van                               Vliet                                    11

      Mathees Gerritsz                                  Vogelaer                            17

      Cornelis Pouwels de                             Wilde                                  10

      Louris Joosten                                      Zuijl(en)                              17

       

       

      Familienamen 1701 - 1811

      Gerrit Moses                                                                                   14

      Jacob David                                                                                    14

       

      Jacoba Elisabeth Wilhelmina van        Aalst Schouten                  7,15,15

      Jan                                                        Aardmeijer                         16

      Mr. Jan van                                          Aersen                               14

      Pieter                                                    Baars                                 14

      Roelof                                                   Beems                               7

      .. van den                                              Berg                                   7

      Jacob                                                    Berkel                                14

      Adriana                                                 Blanken                             7

      Adraan                                                  Boesser                             19

      Vincent Adriaan                                    Boesser                             19

      P.J.                                                       Boonekamp                       7

      Jan van den                                          Bos                                    19

      Jacobus                                                Bos                                    15,15

      Pieter van den                                      Bos                                    16

      Maria van den                                      Bosch                                16

      ..van den                                               Broeck                               6

      Cornelis                                                Broer                                  16

      Leonardus                                             Frankesteijn                       15

      Johannes de                                         Gelder                                7

      Sara                                                      Goedhart                           7,14

      P.A.                                                       Grafstek                            7

      Johannes de                                         Haas                                  7,15

      Arij                                                        Hardijzer                            16

      Cornelis ‘t                                              Hart                                    19

      Anna Sibilla                                           Haselkamp                        19

      Arij van                                                 Hattem                               16

      Elizabeth van                                        Heel                                   14

      Marijtje                                                  Heemskerk                        7

      Dirk van der                                          Hoeven                              7,15

      Jacob van der                                      Hoeven                              18

      A.F. van den                                         IJver                                  7

      Gijsbert                                                 Jansen                               19

      David                                                    Jonker                               16

      Gozewijn                                               Kagenaar                           7

      ..                                                            Kerckhoven                       6

      Hendrik                                                 Kerkhoven                         15

      Amarentius van                                    Keulen                               7

      Willem van                                            Keulen                               7,15

      Cornelis                                                Klapwijk                             16

      Gerrit                                                    Klaverwijden                      12

      Pleun Teunisz                                       Klootwijk                            15

      Helena Maria                                        Koppens                            16

      Joris                                                      Koppert                              7

      Cornelis de                                           Lange                                 19

      Abram van der                                     Lee                                     16

      Pieter van                                             Leeuwen                            7

      Corstiaan van                                       Leeuwen                            7

      H.F.                                                       Leijendekker                      7

      Johannes Cornelius                              Maas                                  16

      Aagje van der                                       Meer                                  16

      Petrus de                                              Meester                             16

      Jannetje                                                Meijers                               18

      Simon                                                   Metzelaer                           7

      Cornelia                                                Molenaar                           15

      A. de                                                     Monije                                7

      C. de                                                     Monije                                7

      Anna Maria de                                      Normandie                         10

      Simon Petrus                                        Oosterbaan                        16

      Kors van der                                         Poel                                   15

      Pieter Gerritsz                                      Poot                                   16

      Pietertje Jansdr                                    Poot                                   15

      Jannetje                                                Quant                                 18

      Adrianus de                                          Raadt                                 7

      Amerantia de                                        Raadt                                 15

      Willem                                                   Raecx (Amsterdam)         12

      Cornelis                                                Reijkelinghuijzen                16

      Hendrik                                                 Smit                                   14

      Willem                                                   Smit                                   7

      Pieter van der                                       Spek                                  7

      Neeltje                                                  Sprenkhuizen                    15

      Jacobus                                                Sprenkhuizen                    7

      Dirk Tijmonsz                                       Starrevelt                           18

      Cornelis van                                         Swieten                              7

      J.C. van                                                Teijlingen                           14

      J. van                                                    Trigt                                   12

      Willem van                                            Tripolen                              14

      Marinus                                                 Verboom                            7,15

      Ariaantje                                               Verheul                              15

      Maria                                                    Versijde                              15

      Willem                                                   Vijverberg                          7,7,15

      Agatha de                                             Vrient (Amsterdam)           12

      Johanna Catharina de                          Wal                                    16

      Joseph                                                  Weiler                                7

      Teunis                                                   Westveld                            16

      Adrianus de                                          Winter                                15

      Jan de                                                   Winter                                15

      Jan                                                        Wogman                            19

      Leendert                                               Zaal                                    19

  •  Hele toegang (142 Rechterlijk Archief en Weeskamer Zoetermeer 1567-1811)